Informacja o dziale

Ten dział naszego Serwisu został pomyślany jako pewien (być może nie całkiem bezskuteczny) sposób zaradzenia jednej z bolączek naszego życia filozoficznego, czy też w ogóle naukowego, jaką jest uwiąd prawdziwej krytyki. Prawdziwa, czyli obiektywna i szczera krytyka znajduje się „w stanie krytycznym”, ponieważ nikomu nie opłaca się w nią angażować. Pisząc krytyczną recenzję jakiejś pracy, zazwyczaj nie uzyskuje się żadnych publikacyjnych punktów lub innych profitów, natomiast naraża się w najlepszym razie na ostracyzm, a czasem wręcz na odwet ze strony osoby krytykowanej lub też jej koterii.

Aby zapobiec takim konsekwencjom, umożliwiamy w tym dziale pewną bezpieczniejszą formę krytyki etyczno-filozoficznej, którą (w nawiązaniu do angielskiej post-publication peer review) nazywamy kwalifikacyjną recenzją prac opublikowanych. Termin „recenzja kwalifikacyjna” traktujemy tu jako odpowiednik angielskiego peer review. Ten ostatni oznacza zazwyczaj ocenę, której jakąś pracę (książkę, artykuł lub referat konferencyjny) poddaje się przed jej rozpowszechnieniem. W nieco uogólnionym sensie – i właśnie w takim jest on tutaj używany – może on jednak również oznaczać recenzję, która odnosi się do pracy już opublikowanej, a więc ma nie tyle stwierdzać, czy dana praca kwalifikuje się do publikacji, ile czy była warta opublikowania, zważywszy na jej słabości i wady. Ta wartość opublikowanego tekstu (czy też zaakceptowanego projektu badawczego) powinna już była zostać oceniona przed jego opublikowaniem (czy też przyznaniem środków na jego realizację), ale z tym bywa różnie… Podobnie jak kwalifikacyjne recenzje dokonywane przed opublikowaniem pracy naukowej, tak i te, których dokonuje się po jej opublikowaniu mogą naszym zdaniem pozostać anonimowe. Zamieszczając taką recenzję nie będziemy więc podawali nazwiska jej autora, chyba że on sam wyraźnie sobie tego zażyczy. To oczywiście nie znaczy, że będziemy bez żadnych hamulców zamieszczali także recenzje jawnie złośliwe lub obelżywe, lub w jeszcze inny sposób urągające dobrym obyczajom. Podobnie jak w innych działach naszego Serwisu, tak i w tym będzie stosowana procedura zasadnej „cenzury”, która jednak nie powinna odstraszać autorów wiernych ideałom prawdziwej krytyki.

Ten dział naszego Serwisu otwieramy z dużymi nadziejami, ale nie bez obaw. Wierzymy, że zamieszczane w nim autentyczne recenzje mogłyby odgrywać pożyteczną i pobudzającą rolę w naszym życiu naukowym, a zatem zachęcamy wszystkich zainteresowanych do ich nadsyłania. Rozumiemy jednak, że mimo naszej zachęty liczba chętnych może okazać się z różnych powodów niewielka. W takim wypadku dział Kwalifikujące Recenzje Prac Opublikowanych zostanie zamknięty.